Ankara Tanıma ve Tenfiz Avukatı | Avukat Özkan Karaaslan

 

Tanıma ve Tenfiz Davaları Hakkında Sık Sorulan Sorular

 

Yabancı ülkelerde verilen mahkeme kararlarının Türkiye’de hukuki sonuç doğurabilmesi için kararın niteliğine göre tanıma veya tenfiz işlemi gerekebilir.

 

Tanıma, yabancı mahkeme kararının kesin hüküm etkisinin Türkiye’de kabul edilmesini; tenfiz ise kararın Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmesini sağlar.Yurt dışında verilen boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve alacak kararlarında izlenecek yol; kararın içeriğine, kesinleşme durumuna ve Türkiye’de doğurması istenen hukuki sonuca göre belirlenir. Belgelerin eksiksiz hazırlanması, apostil veya tasdik işlemlerinin yapılması ve tercümelerin usulüne uygun şekilde sunulması sürecin sağlıklı yürütülmesi bakımından önemlidir.

 

Ankara tanıma ve tenfiz avukatı Avukat Özkan Karaaslan, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerli hâle getirilmesine ilişkin süreçlerde hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Bu bölümde tanıma ve tenfiz davaları hakkında sık sorulan sorulara genel bilgiler çerçevesinde cevap verilmektedir.

​

Tanıma ve Tenfiz Davası Nedir?

​

Tanıma davası, yabancı bir mahkeme tarafından verilen ve kesinleşen kararın Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisine sahip olmasını sağlar. Tenfiz davası ise yabancı mahkeme kararında yer alan nafaka, tazminat veya alacak gibi icra edilmesi gereken hükümlerin Türkiye’de uygulanabilmesine imkân verir.

​

Örneğin yabancı ülkede verilen boşanma kararının Türkiye’de geçerli kabul edilmesi için tanıma; karardaki nafaka veya tazminat hükmünün Türkiye’de icra edilmesi için ise tenfiz kararı gerekebilir.

​

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

​

Tanıma, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisi doğurmasını sağlar. Tanıma kararıyla yabancı mahkeme hükmünde belirlenen hukuki durum Türkiye’de kabul edilir.

​

Tenfiz ise yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilmesini sağlar. Nafaka, tazminat ve para alacağı gibi yerine getirilmesi gereken hükümler bakımından yalnızca tanıma yeterli olmayabilir; kararın tenfiz edilmesi de gerekebilir.

​

Hangi Yabancı Mahkeme Kararları Tanınabilir veya Tenfiz Edilebilir?

​

Boşanma, evliliğin iptali, velayet, nafaka, tazminat, alacak ve ticari uyuşmazlıklar gibi özel hukuka ilişkin yabancı mahkeme kararları, gerekli şartları taşıması hâlinde Türkiye’de tanınabilir veya tenfiz edilebilir.

​

Yabancı idari makamların verdiği kararlar kural olarak tanıma ve tenfiz davasına konu olmaz. Bununla birlikte, yabancı ülkelerde verilen boşanma kararlarının nüfus kütüğüne tescili bakımından kanunda öngörülen şartların bulunması hâlinde dava açılmadan idari başvuru yapılması mümkün olabilir.

​

Tanıma ve Tenfiz Davasının Şartları Nelerdir?

​

Yabancı mahkeme kararının tanınması veya tenfiz edilmesi için öncelikle kararın verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması gerekir. Ayrıca kararın özel hukuka ilişkin bulunması, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemesi ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması aranır.

​

Tenfiz talep edilen kişinin yabancı mahkemeye usulüne uygun şekilde çağrılmış ve savunma hakkını kullanabilmiş olması da önemlidir. Mahkeme, gerekli şartların bulunup bulunmadığını her dosyanın özelliklerine göre değerlendirir.

​

Tanıma ve Tenfiz Davası İçin Hangi Belgeler Gereklidir?

​

Tanıma ve tenfiz davasında genellikle yabancı mahkeme kararının aslı veya ilgili ülke makamlarınca onaylanmış örneği, kararın kesinleştiğini gösteren belge ve bu belgelerin usulüne uygun Türkçe tercümeleri sunulur.

​

Belgeler için kararın verildiği ülkeye göre apostil şerhi veya konsolosluk tasdiki gerekebilir. Ayrıca taraflara ait kimlik belgeleri ile dava avukat aracılığıyla takip edilecekse özel yetki içeren vekâletname hazırlanmalıdır. Gerekli belgeler, kararın verildiği ülkeye ve davanın niteliğine göre değişebilir.

​

Tanıma ve Tenfiz Davası Hangi Mahkemede Açılır?

​

Tanıma ve tenfiz davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Ancak yabancı mahkeme kararı boşanma, velayet veya nafaka gibi aile hukukuna ilişkinse dava aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

​

Dava, kendisine karşı tanıma veya tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri ya da sakin olduğu yer mahkemesinde açılabilir. Bu kişinin Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer bulunmuyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde dava açılabilir.

​

Tanıma ve Tenfiz Davasını Kimler Açabilir?

​

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınmasında veya tenfiz edilmesinde hukuki yararı bulunan kişiler dava açabilir. Boşanma kararlarında eski eşlerden her biri; nafaka, tazminat veya alacak kararlarında ise kararın Türkiye’de uygulanmasını isteyen taraf başvuruda bulunabilir.

​

Taraflardan birinin vefat etmiş olması hâlinde, hukuki yararları bulunuyorsa mirasçıları da tanıma talebinde bulunabilir. Dava avukat aracılığıyla takip edilecekse vekâletnamede tanıma ve tenfiz işlemleri için gerekli özel yetkilerin bulunması gerekir.

​

Tarafların Türkiye’ye Gelmesi Gerekir mi?

​

Tanıma ve tenfiz davasının avukat aracılığıyla takip edilmesi hâlinde tarafların genellikle Türkiye’ye gelmesi gerekmez. Yurt dışında yaşayan kişi, Türk konsolosluğunda veya bulunduğu ülkedeki yetkili makamlar önünde düzenleyeceği özel yetkili vekâletnameyle avukatını görevlendirebilir.

​

Vekâletnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için belgenin düzenlendiği ülkeye göre apostil şerhi, konsolosluk onayı ve Türkçe tercüme gibi işlemler gerekebilir. Belgelerin biçimi ve içeriği dava açılmadan önce dikkatle kontrol edilmelidir.

​

Tanıma ve Tenfiz Davası Ne Kadar Sürer?

​

Davanın süresi; karşı tarafa tebligatın yapılıp yapılmadığına, tarafların yurt dışında bulunmasına, belgelerin eksiksiz hazırlanmasına ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişir. Özellikle yurt dışı tebligat işlemleri dava süresini uzatabilir.

​

Tarafların birlikte hareket etmesi, davaya itiraz edilmemesi ve gerekli belgelerin eksiksiz sunulması hâlinde süreç daha kısa sürede tamamlanabilir. Ancak her dosyanın koşulları farklı olduğundan kesin bir süre verilmesi mümkün değildir.

​

Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararı Dava Açılmadan Tescil Edilebilir mi?

​

Kanunda öngörülen şartların bulunması hâlinde, yabancı ülkede yetkili adli veya idari makamlarca verilen boşanma kararları için dava açılmadan nüfus müdürlüğüne ya da dış temsilciliğe başvurulabilir. Kararın kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gerekir.

​

Taraflardan birinin başvuruya katılmaması, gerekli şartların oluşmaması veya başvurunun reddedilmesi hâlinde yabancı boşanma kararının Türkiye’de geçerli hâle gelmesi için tanıma davası açılması gerekebilir. Nafaka, tazminat ve benzeri icra edilebilir hükümler yönünden ise ayrıca tenfiz talebinde bulunulmalıdır.

​

Karşı Taraf Davaya Katılmazsa Tanıma ve Tenfiz Kararı Verilebilir mi?

​

Karşı tarafın davaya katılmaması, tek başına tanıma veya tenfiz kararı verilmesini engellemez. Ancak dava dilekçesi ve duruşma gününün karşı tarafa usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi ve savunma hakkının korunması gerekir.

​

Karşı taraf yurt dışında yaşıyorsa tebligat işlemleri uluslararası usullere göre gerçekleştirilir. Tebligat tamamlandıktan sonra karşı taraf duruşmaya gelmese bile mahkeme, dosyadaki belgeleri ve yasal şartları inceleyerek karar verebilir.

​

Yabancı Boşanma Kararı Türkiye’de Tanınmazsa Ne Olur?

​

Yabancı ülkede verilen boşanma kararı Türkiye’de tanınmadığı veya nüfus kütüğüne tescil edilmediği sürece kişi, Türk nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam edebilir. Bu durum yeniden evlenme, mirasçılık, nüfus kayıtları ve kişisel durumla ilgili diğer işlemlerde hukuki sorunlara yol açabilir.

​

Bu nedenle yabancı boşanma kararının kesinleşmesinden sonra kararın Türkiye’de doğuracağı sonuçlar değerlendirilerek idari tescil başvurusu veya tanıma davası yoluna zamanında başvurulması önemlidir.

​

Tanıma ve Tenfiz Davalarına İlişkin Yargıtay Kararları

​

Yargıtay kararlarında; yabancı mahkeme kararının kesinleşmesi, savunma hakkının korunması, usulüne uygun tebligat yapılması ve kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması temel ölçütler arasında değerlendirilmektedir.

​

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 27.05.2009 Tarihli, E. 2009/926, K. 2009/10130 Sayılı Kararı

​

Yargıtay, tanınması istenen yabancı boşanma kararında ayrıca kesinleşme şerhi bulunmamasına rağmen kararın verildiği ülkedeki nüfus kayıtlarına işlenmesini dikkate almıştır. Yabancı mahkeme kararının kesinleştiğinin başka şekilde belirlenebilmesi hâlinde, yalnızca kesinleşme şerhinin bulunmamasının tanımaya engel oluşturmayacağını kabul etmiştir.

​

Bu karar, kesinleşmenin yalnızca belge üzerindeki bir şerhle değil, kararın verildiği ülke hukukuna göre güvenilir başka kayıt ve belgelerle de tespit edilebileceğini göstermektedir.

​

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 12.04.2000 Tarihli, E. 2000/2634, K. 2000/4605 Sayılı Kararı

​

Yargıtay, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin yabancı mahkemeye usulüne uygun şekilde davet edilmiş ve yargılama sırasında avukatla temsil edilmiş olmasını dikkate almıştır. Avukatın savunmadaki ihmalinin, tarafın mahkemede temsil edilmediği anlamına gelmeyeceğini belirterek tenfiz kararını onamıştır.

​

Karar, yabancı mahkemedeki yargılamada savunma hakkının korunup korunmadığı değerlendirilirken tarafın usulüne uygun çağrılması ve temsil edilmesi hususlarının önem taşıdığını göstermektedir.

​

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 10.02.2012 Tarihli, E. 2010/1, K. 2012/1 Sayılı Kararı

​

Yargıtay, yabancı mahkeme kararında gerekçe bulunmamasının tek başına kararın tenfizine engel olmayacağına hükmetmiştir. Kararın yalnızca gerekçesiz olmasının, 5718 sayılı Kanun’un 54/c maddesi kapsamında Türk kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturmayacağını kabul etmiştir.

 

Tenfiz mahkemesi yabancı mahkeme kararının esasını yeniden inceleyemez. Değerlendirilmesi gereken husus, kararın Türkiye’de uygulanması sonucunda ortaya çıkacak hukuki sonuçların Türk kamu düzenini açıkça ihlal edip etmediğidir.

​

Ankara Tanıma ve Tenfiz Avukatı

​

Tanıma ve tenfiz davaları; yabancı mahkeme kararının niteliği, kesinleşme durumu, tebligat işlemleri ve gerekli belgeler bakımından dikkatle yürütülmesi gereken teknik süreçlerdir. Belgelerdeki eksiklikler veya usule aykırı işlemler davanın uzamasına ya da talebin reddedilmesine neden olabilir.

​

Ankara tanıma ve tenfiz avukatı Avukat Özkan Karaaslan, yabancı ülkelerde verilen boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve alacak kararlarının Türkiye’de tanınması veya tenfizi süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

​

Bu sayfadaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımakta olup her somut olayın özelliklerine göre ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekir.

​

Hukuki Yardım ve İletişim

​

Tanıma ve tenfiz davaları hakkında hukuki yardım almak, yabancı mahkeme kararınızın Türkiye’de tanınması veya tenfizi için gerekli işlemleri öğrenmek üzere Avukat Özkan Karaaslan ile iletişime geçebilirsiniz.

​

​

​

​

​​​​​​​