Ankara Miras ve Tenkis Davaları Avukatı | Avukat Özkan Karaaslan

Miras Payları, Saklı Pay ve Tenkis Davası Süreci

​

Miras hukukundan doğan uyuşmazlıklar; mirasçıların, terekeye dâhil malvarlığının, vasiyetname ve miras sözleşmelerinin, saklı payların ve mirasbırakanın sağlığında yaptığı kazandırmaların birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

 

Mirasbırakanın tasarrufları saklı paylı mirasçıların kanunla korunan paylarını ihlal ediyorsa tenkis davası gündeme gelebilir. Mirasın paylaşılması, mirasçılık belgesi, mirasın reddi, vasiyetnamenin iptali, muris muvazaası ve terekenin tespiti gibi uyuşmazlıklarda da hak düşürücü süreler, görevli mahkeme ve ispat kuralları önem taşır.

 

Ankara miras ve tenkis davaları avukatı Avukat Özkan Karaaslan, miras paylarının ve tereke kayıtlarının incelenmesi, gerekli başvuruların hazırlanması ve dava sürecinin yürütülmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​

Tenkis Davası Nedir?

​

Tenkis davası, mirasbırakanın saklı pay kurallarını ihlal eden ölüme bağlı veya sağlararası kazandırmalarının, tasarruf edilebilir kısmı aşan bölümünün kanuni sınıra indirilmesini sağlayan miras hukuku davasıdır.

 

Bu dava, mirasbırakanın yaptığı işlemin bütünüyle geçersiz sayılmasını değil, saklı payı ihlal eden kısmın azaltılmasını amaçlar. Tenkis hesabında terekenin ölüm tarihindeki değeri, mirasbırakanın borçları, iadeye veya tenkise tabi kazandırmalar ve mirasçıların saklı pay oranları birlikte değerlendirilir. Hesabın doğru yapılabilmesi için tapu kayıtları, banka hareketleri, sözleşmeler ve diğer malvarlığı belgelerinin incelenmesi gerekir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, saklı pay ihlalinin ve tenkise tabi kazandırmaların belirlenmesi ile tenkis davasının yürütülmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​

Tenkis Davasını Kimler Açabilir?

​

Tenkis davasını, mirasbırakanın tasarrufları nedeniyle saklı payının karşılığını alamayan saklı paylı mirasçılar açabilir. Altsoy, anne ve baba ile sağ kalan eş, Türk Medeni Kanunu kapsamında saklı pay sahibi olabilen mirasçılardır.

 

Her saklı paylı mirasçı, kural olarak yalnızca kendi saklı payındaki eksiklik oranında tenkis talebinde bulunabilir. Davadan vazgeçilmesi veya bir mirasçının dava açmaması, diğer saklı paylı mirasçıların kendi haklarını ileri sürmelerine engel oluşturmaz.

 

Bazı koşullarda saklı paylı mirasçının alacaklıları veya iflas idaresi de kanunda öngörülen şartlarla tenkis davası açabilir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, mirasçılık sıfatının, saklı pay oranlarının ve dava hakkının belirlenmesi konularında hukuki destek sunmaktadır.

 

Saklı Paylı Mirasçılar ve Saklı Pay Oranları

​

Saklı pay, mirasbırakanın tasarruflarıyla ortadan kaldıramayacağı ve kanun tarafından korunan miras payıdır. Altsoy için saklı pay, yasal miras payının yarısı; anne ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biridir.

 

Sağ kalan eşin saklı payı ise altsoy veya anne ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçüdür. Kardeşlerin güncel düzenlemeye göre saklı payı bulunmamaktadır.

 

Saklı pay hesabında önce yasal miras payları belirlenmeli, ardından net tereke ile mirasbırakanın tasarruf edilebilir kısmı hesaplanmalıdır.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, mirasçıların yasal ve saklı paylarının belirlenmesi ile tenkis hesabının hazırlanmasında hukuki destek sunmaktadır.

​

Hangi Kazandırmalar Tenkise Tabi Olabilir?

​

Mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle yaptığı ölüme bağlı tasarruflar, tasarruf edilebilir kısmı aştığı ölçüde tenkise tabi olabilir. Miras payına mahsuben yapılan karşılıksız kazandırmalar, iadeye tabi tutulmayan çeyiz veya kuruluş sermayesi verilmesi, malvarlığının devri ve borçtan kurtarma gibi işlemler de saklı payı ihlal etmeleri hâlinde tenkis hesabına dâhil edilebilir.

 

Mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı olağan hediyeler dışındaki karşılıksız kazandırmalar ile saklı pay kurallarını etkisiz kılma amacı taşıyan devirler de somut olayın özelliklerine göre tenkise tabi tutulabilir. İşlemin gerçek niteliği, bedelli olup olmadığı, devir tarihi ve taraflar arasındaki ilişki delillerle değerlendirilmelidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, mirasbırakanın yaptığı kazandırmaların ve mal devirlerinin tenkis koşulları yönünden incelenmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​

Tenkis Davasında Süreler

​

Tenkis davası açma hakkı, saklı paylı mirasçının saklı payının ihlal edildiğini öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde kullanılmalıdır. Her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılması tarihinden, diğer tasarruflarda ise mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl geçmekle dava hakkı düşer.

 

Bir tasarrufun iptali sonucunda daha önce tenkis davasına konu edilemeyen başka bir tasarruf ortaya çıkarsa süre, iptal kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Tenkis iddiasının def’i yoluyla ileri sürülmesi ise kanunda öngörülen koşullarda her zaman mümkündür. Sürelerin başlangıcı somut olaya göre değişebileceğinden ölüm belgesi, vasiyetnamenin açılma tarihi ve öğrenme tarihini gösteren belgeler dikkatle incelenmelidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, tenkis davasına ilişkin hak düşürücü sürelerin değerlendirilmesi ve dava sürecinin zamanında başlatılmasında hukuki destek sunmaktadır.

​

Tenkis Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

​

Tenkis davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir ve bu yetki kuralı kesin niteliktedir.

 

Mirasbırakanın terekesinde farklı şehirlerde bulunan taşınmazların yer alması, kural olarak tenkis davasının her taşınmazın bulunduğu yerde ayrı ayrı açılmasını gerektirmez.

 

Dava açılırken mirasbırakanın son yerleşim yeri, mirasçılık belgesi, nüfus kayıtları ve tenkise konu kazandırmalar doğru biçimde belirlenmelidir. Görevli veya yetkili mahkemenin hatalı belirlenmesi yargılamanın uzamasına neden olabilir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi, dava dilekçesinin hazırlanması ve tenkis davasının yürütülmesinde hukuki destek sunmaktadır.

 

Tenkis Hesabı Nasıl Yapılır?

 

Tenkis hesabında öncelikle mirasbırakanın ölüm tarihindeki malvarlığı ve borçları belirlenerek net tereke hesaplanır. Cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı için yapılan masraflar, mirasbırakanla birlikte yaşayan kişilerin belirli süreli geçim giderleri ve kanunda gösterilen diğer kalemler tereke hesabında dikkate alınabilir.

 

Daha sonra denkleştirmeye veya tenkise tabi karşılıksız kazandırmalar hesaba eklenir; mirasçıların yasal miras ve saklı pay oranları belirlenir. Saklı payların toplamı net terekeden çıkarılarak mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısım bulunur.

 

Yapılan kazandırmalar bu kısmı aşıyorsa tenkis miktarı, kanundaki sıra ve oranlar gözetilerek hesaplanır.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, tereke değerlerinin, saklı pay oranlarının ve tenkis miktarının belirlenmesine yönelik hukuki sürecin yürütülmesinde destek sunmaktadır.

 

Tenkiste Sıra Nasıl Belirlenir?

​

Saklı payın karşılanması için yapılacak tenkiste kanunda belirlenen sıraya uyulur. Kural olarak önce ölüme bağlı tasarruflar, saklı pay tamamlanmaya yetmezse en yeni tarihli kazandırmadan başlanarak geriye doğru sağlararası kazandırmalar tenkis edilir.

 

Aynı sırada bulunan birden fazla ölüme bağlı tasarruf varsa, tasarrufların mirasçı veya üçüncü kişi lehine yapılmış olmasına bakılmaksızın orantılı tenkis uygulanabilir.

 

Kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflar lehine yapılan bazı kazandırmalar bakımından kanunda özel sıra kuralları bulunmaktadır. Tenkis sırasının doğru belirlenmesi, davalıların ve her bir kazandırmaya uygulanacak tenkis oranının tespiti açısından önemlidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, tenkise tabi tasarrufların sıralanması ve saklı pay ihlalinin giderilmesine yönelik hukuki değerlendirmede destek sunmaktadır.

 

Tenkis Davası ile Muris Muvazaası Davası Arasındaki Fark

​

Tenkis davası ile muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası farklı hukuki sebeplere dayanır. Tenkis davasında mirasbırakanın yaptığı kazandırma geçerlidir; ancak saklı payı ihlal eden kısmının kanuni sınıra indirilmesi talep edilir.

 

Muris muvazaasında ise görünürde satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi gösterilen işlemin gerçekte bağış niteliğinde olduğu ve mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıdığı ileri sürülür. Muris muvazaası iddiası kanıtlanırsa tapu kaydının miras payı oranında iptali ve tescili gündeme gelebilir.

 

Somut olayda hangi dava türüne dayanılacağı; sözleşme, ödeme belgeleri, tarafların ekonomik durumu ve mirasbırakanın gerçek iradesi incelenerek belirlenmelidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, tenkis ve muris muvazaası iddialarının hukuki nitelendirilmesi ile uygun dava yolunun belirlenmesinde hukuki destek sunmaktadır.

 

Miras ve Tenkis Davalarına İlişkin Yargıtay İçtihatları

​

Yargıtay içtihatlarında tenkis davasının dinlenebilmesi için mirasbırakanın tasarruf edilebilir kısmı aşan bir kazandırma yapması ve saklı paylı mirasçının saklı payını terekenin diğer kısmından karşılayamaması gerektiği kabul edilmektedir.

 

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/1177 Esas ve 2023/1237 Karar sayılı kararında, mirasçı temlik dışı terekeden saklı payını elde edebiliyorsa tenkis davası açılamayacağı belirtilmiştir.

 

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/380 Esas ve 2024/192 Karar sayılı kararında

 tasarrufa konu malın sabit tenkis oranında değer kaybına uğramadan bölünüp bölünemeyeceğinin araştırılması; bölünebilmesi hâlinde ilgili kısımların taraflar adına tescil edilmesi gerektiği açıklanmıştır.

 

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2009/2-528 Esas ve 2010/77 Karar sayılı kararında

 

 Türk Medeni Kanunu’nun 564. maddesindeki seçim hakkının taşınmazın paylı mülkiyete dönüştürülmesi yönünde kullanılamayacağı kabul edilmiştir. Bu kararlar, tenkis davalarında net terekenin, saklı payın, sabit tenkis oranının ve tasarrufa konu malın bölünebilirliğinin uzman incelemesiyle belirlenmesi gerektiğini göstermektedir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, miras ve tenkis uyuşmazlıklarının Yargıtay içtihatları doğrultusunda değerlendirilmesi ve dava sürecinin yürütülmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​​

HGK 2022/1177 E., 2023/1237 K., HGK 2022/380 E., 2024/192 K. ve HGK 2009/2-528 E., 2010/77 K..

​

Miras Hukuku ve Tenkis Davaları Hakkında Sık Sorulan Sorular

​

Tenkis davası ne kadar sürer?

​

Tenkis davasının süresi; terekeye dâhil malvarlığının kapsamına, mirasçı sayısına, tarafların delillerine, taşınmazların değer tespitine ve bilirkişi incelemesine göre değişebilir.

 

Tapu, banka ve nüfus kayıtlarının farklı kurumlardan getirtilmesi, kazandırmaların ölüm tarihindeki değerlerinin belirlenmesi ve sabit tenkis oranının hesaplanması yargılama süresini etkileyebilir. İlk derece yargılamasının ardından istinaf ve gerektiğinde temyiz aşamalarının bulunması da toplam süreyi uzatabilir.

 

Bu nedenle her dosya için kesin bir süre verilmesi mümkün değildir. Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, dava öncesinde tereke ve delillerin hazırlanması ile tenkis davasının düzenli biçimde yürütülmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​

Tenkis davası kime karşı açılır?

​

Tenkis davası, mirasbırakanın saklı payı ihlal eden kazandırmasından yararlanan mirasçıya veya üçüncü kişiye karşı açılır. Birden fazla kişiye kazandırma yapılmışsa tenkis sırası, kazandırmaların tarihleri ve her davalının elde ettiği değer dikkate alınarak davalılar belirlenir.

 

Kazandırmadan yararlanan kişinin dava açılmadan önce ölmesi hâlinde talebin onun mirasçılarına yöneltilip yöneltilemeyeceği somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. Davalıların eksik veya hatalı belirlenmesi yargılamanın uzamasına ve talebin sonuçsuz kalmasına neden olabilir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, tenkise tabi kazandırmaların ve davalıların belirlenmesi ile dava dilekçesinin hazırlanmasında hukuki destek sunmaktadır.

​

Mirasbırakanın yaptığı her bağış tenkise tabi midir?

​

Mirasbırakanın yaptığı her bağış kendiliğinden tenkise tabi değildir.

 

Tenkis uygulanabilmesi için kazandırmanın saklı payı ihlal etmesi ve Türk Medeni Kanunu’nda tenkise tabi sağlararası kazandırmalar kapsamında bulunması gerekir. Miras payına mahsuben yapılan karşılıksız kazandırmalar, ölümden önceki bir yıl içinde yapılan olağan hediyeler dışındaki bağışlar ve saklı pay kurallarını etkisiz kılma amacı taşıyan devirler tenkis konusu olabilir.

 

Kazandırmanın tarihi, bedelli veya karşılıksız olması, tarafların ekonomik durumu ve mirasbırakanın amacı delillerle değerlendirilir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, bağış ve mal devirlerinin tenkis koşulları yönünden incelenmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​

Tenkis davasında tapu iptali ve tescil istenebilir mi?

​

Tenkise konu kazandırma bir taşınmaza ilişkinse davanın sonucunda, somut olayın koşullarına göre aynen tenkis veya bedel ödenmesi gündeme gelebilir.

 

Öncelikle sabit tenkis oranı belirlenir ve taşınmazın bu oranda değer kaybına uğramadan bölünüp bölünemeyeceği araştırılır. Taşınmaz bölünebiliyorsa tenkis edilen kısmın davacı adına tesciline karar verilebilir.

 

Bölünmesi mümkün değilse kazandırmadan yararlanan kişinin kanundaki seçim hakkı ve taşınmazın tercih tarihindeki değeri dikkate alınarak bedel yönünden karar verilebilir. Bu nedenle her tenkis davası doğrudan tapunun bütünüyle iptal edilmesi sonucunu doğurmaz.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, taşınmazlara ilişkin tenkis taleplerinin ve tapu kayıtlarının değerlendirilmesinde hukuki destek sunmaktadır.

 

Tenkis ve muris muvazaası davaları birlikte açılabilir mi?

​

Somut olayın özelliklerine göre muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil talebi ile tenkis talebi aynı dava dilekçesinde terditli olarak ileri sürülebilir.

 

Bu durumda mahkeme önce muris muvazaası iddiasını değerlendirir; ilk talebin kabul edilmemesi hâlinde koşulları varsa tenkis talebini inceler.

 

Muris muvazaasında işlemin görünürdeki şekli ile mirasbırakanın gerçek iradesi, tenkis davasında ise geçerli kazandırmanın saklı payı ihlal edip etmediği araştırılır.

 

Taleplerin hukuki sebepleri ve doğuracağı sonuçlar farklı olduğundan dava dilekçesinde olayların, delillerin ve talep sırasının açıkça gösterilmesi önemlidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, muris muvazaası ve tenkis taleplerinin birlikte değerlendirilmesi ve uygun dava stratejisinin belirlenmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​

Tenkis davası için hangi belgeler gereklidir?

​

Tenkis davasında gerekli belgeler, mirasbırakanın malvarlığına ve tenkise konu kazandırmanın niteliğine göre değişir. Mirasçılık belgesi, nüfus aile kayıt tablosu, ölüm belgesi, tapu kayıtları, banka hesap hareketleri, vasiyetname, miras sözleşmesi, bağış ve satış sözleşmeleri, resmi senetler ile borç ve gider belgeleri temel deliller arasında yer alabilir.

 

Taşınmazların ve diğer malvarlığı değerlerinin ölüm tarihindeki durumunun ve değerinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılabilir. Kazandırmanın karşılıksız olduğunu veya saklı payı etkisiz kılma amacı taşıdığını gösteren tanık anlatımları ve ödeme kayıtları da önemlidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, tenkis davasında gerekli belgelerin belirlenmesi ve dava dosyasının hazırlanmasında hukuki destek sunmaktadır.

​

​Vasiyetname tenkis davasına konu olabilir mi?

​

Mirasbırakanın vasiyetnameyle yaptığı kazandırmalar, tasarruf edilebilir kısmı aşarak saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal ediyorsa tenkis davasına konu olabilir.

 

Vasiyetnamenin şekil, ehliyet veya irade sakatlığı gibi nedenlerle geçersiz olduğu ileri sürülüyorsa vasiyetnamenin iptali; vasiyetname geçerli olmakla birlikte saklı payı ihlal ediyorsa tenkis talebi gündeme gelir. Bu iki davanın hukuki sebepleri, süreleri ve sonuçları farklıdır.

 

Vasiyetnamenin açılma tarihi, öğrenme zamanı, terekenin net değeri ve saklı pay oranları birlikte değerlendirilmelidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, vasiyetnamenin iptali ve tenkis taleplerinin hukuki nitelendirilmesi ile uygun dava yolunun belirlenmesinde hukuki destek sunmaktadır.

​

Kardeşlerin saklı payı var mıdır?

​

Kardeşler, yürürlükteki Türk Medeni Kanunu düzenlemesine göre saklı paylı mirasçı değildir. Bu nedenle bir kardeş yalnızca kardeşlik sıfatına dayanarak tenkis davası açamaz.

 

Ancak mirasbırakanın altsoyu, anne ve babası veya sağ kalan eşi bulunmadığında kardeşler yasal mirasçı olabilir; yasal mirasçı olmaları saklı pay sahibi oldukları anlamına gelmez. Ayrıca kardeşlerin muris muvazaası, vasiyetnamenin iptali veya miras sebebiyle istihkak gibi başka hukuki sebeplere dayalı talepleri somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilebilir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, kardeşlerin mirasçılık sıfatının ve başvurabilecekleri dava yollarının belirlenmesinde hukuki destek sunmaktadır.

 

Ankara Miras ve Tenkis Davaları Avukatı Avukat Özkan Karaaslan

​

Miras ve tenkis uyuşmazlıklarında mirasçıların, terekeye dâhil malvarlığının, saklı payların ve mirasbırakanın yaptığı kazandırmaların eksiksiz biçimde belirlenmesi büyük önem taşır.

 

Tenkis, muris muvazaası, vasiyetnamenin iptali, mirasın paylaşılması, terekenin tespiti ve miras sebebiyle istihkak davalarının koşulları ve hukuki sonuçları birbirinden farklıdır.

 

Bu nedenle dava açılmadan önce tapu kayıtları, banka hareketleri, resmi senetler, vasiyetnameler ve mirasçılık belgeleri birlikte incelenmelidir.

 

Ankara avukatı Avukat Özkan Karaaslan, miras paylarının ve saklı pay ihlallerinin belirlenmesi, dava dilekçesinin hazırlanması ve yargılama sürecinin yürütülmesi konularında hukuki destek sunmaktadır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme ve ayrıntılı bilgi için Avukat Özkan Karaaslan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

​

​

​

​

​

​