

ANKARA AVUKATLIK & DANIŞMANLIK ARABULUCULUK

ANKARA AVUKAT ÖZKAN KARAASLAN
MİRAS HUKUKU TENKİS DAVALARI
YARGITAY İÇTİHATLI
Ankara Av Özkan Karaaslan Hukuk Bürosu Tenkis Davalarının Neler
olduğu ve dikkat edilmesi gereken hususları sayın okuyucularımızın
hizmetine sunarak bilgi paylaşımında bulunmaktan mutluluk duyarız
Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis Davaları – Kapsamlı Hukuki Rehber
“Miras bırakanın tasarruf özgürlüğü, mirasçının saklı pay hakkı ile sınırlıdır. Tenkis davası ise işte bu dengenin hukuki güvencesidir.”
1. Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis Davasının Hukuki Dayanağı ve Amacı
Tenkis davası, miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar veya vasiyetname ile ölüme bağlı tasarruflarının saklı pay oranlarını ihlal etmesi hâlinde, saklı paylı mirasçının zararının giderilmesi amacıyla açılan bir davadır.
Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 560–571 aralığı tenkise ilişkindir.
Bu düzenlemelerin özü:
Miras bırakan tasarruf özgürlüğüne sahiptir.
Ancak saklı paylı mirasçıların hakları ihlal edilirse tasarruf “tenkis edilir.”
Kimler saklı paylı mirasçıdır?
-
Altsoy (çocuklar, torunlar)
-
Ana – baba
-
Sağ kalan eş
2. Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis Davasında Dava Şartı & Zorunlu Arabuluculuk
2023 düzenlemesi ile miras hukuku uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk getirilmiştir.
Tenkis davaları da bu kapsamdadır.
Arabuluculuğa başvurmadan açılan dava, usulden reddedilir.
Arabuluculuk sürecinde anlaşma olmazsa, verilen son tutanak, dava dilekçesine eklenir.
3. Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis Davası Nasıl Açılır?
Görevli Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi
Yetkili Mahkeme: Miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi
Tenkis davası bir alacak davası değildir, ayni ve tasfiye niteliğindedir.
Dava dilekçesinde mutlaka:
-
Murisin ölüm tarihi
-
Tereke değerleri
-
Murisin yaptığı tasarrufların dökümü
-
Saklı pay oranlarının hesaplanması
-
Tasarrufun saklı payı zedelediğine dair somut matematiksel tablo
yer almalıdır.
4. Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis Hesabı Nasıl Yapılır?
Tenkis hesabı, tenkis davasının “bilimsel iskeletidir.” Yargıtay’ın da en çok vurgu yaptığı nokta burasıdır.
A. Terekenin Aktifi ve Pasifi Belirlenir
Terekeye dahil olan tüm malvarlığı unsurları toplanır (aktif).
Borçlar, cenaze giderleri, tereke masrafları çıkarılır (pasif).
B. Tasarruf Oranı Belirlenir
TMK gereği, miras bırakan saklı pay dışındaki kısmı tasarruf edebilir.
C. Sağlığında Yapılan Bağışların Terekeye Eklenmesi (TMK 565)
Murisin sağlığında yaptığı ivazsız kazandırmalar terekeye eklenir.
D. Saklı Pay Hesabı Yapılır
Her mirasçı için ayrı ayrı saklı pay oranı hesaplanır.
E. Tasarrufun Saklı Payı Zedeleyip Zedelemediği İncelenir
Eğer tasarruf saklı payı aşmışsa tenkis kararı verilir.
5. Ankara avukat özkan karaaslan miras ile ilgili Yargıtay İçtihatları
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi – “Terekeye Eklenme İlkesi”
Karar: Miras bırakanın ölümünden 1 yıl önce yaptığı bağışlar, saklı payı etkiliyorsa terekeye eklenmelidir.
Önemi: Tasarruf tarihine bakılmaksızın, saklı payı ihlal eden her kazandırma eklenir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – “Tenkis Zamanaşımı”
Karar: Tenkis davalarında zamanaşımı 10 yıldır, ancak tasarrufun öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre uygulanır.
Önemi: Dava zamanından açılmazsa saklı pay tamamen kaybedilebilir.
Yargıtay 1. HD – “Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri”
Karar: Bakım sözleşmeleri ivazlı görünse de, gerçekte bağış niteliği taşıyorsa tenkise tabidir.
Önemi: “Gizli bağış” kavramı bu davalarda sıkça uygulanır.
Yargıtay HGK – “Kazandırmanın Miras Sıralamasındaki Etkisi”
Karar: Tenkis sırası TMK m. 570’deki gibi önce ölüme bağlı tasarruflardan, sonra sağlararası kazandırmalardan başlar.
Önemi: Davanın doğru stratejiyle kurgulanması gerekir.
6. Ankara avukat özkan karaaslan Uygulamada En Çok Tenkise Konu Olan İşlemler
Banka hesaplarının boşaltılması
Taşınmaz bağışları
Tapuda satış gösterilip gerçekte bağış yapılması
Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri
Bir çocuğa aşırı kazandırma yapılması
Yüklü parasal devirler (havale, EFT)
Şirket hisselerinin devri
Vasiyetname ile aşırı kazandırma
7. Ankara avukat özkan karaaslan İspat ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Tenkis davaları hesap ve ispat odaklıdır.
Dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar:
-
Terekenin tam ve doğru tespiti
-
Murisin sağlığında yaptığı işlemlerin belgelendirilmesi
-
Banka kayıtlarının getirtilmesi
-
Tapu kayıtlarının incelenmesi
-
Gerçek satış mı bağış mı? (Bedelin ödenip ödenmediği çok kritiktir.)
-
Zamanaşımı ve hak düşürücü süre dikkatle takip edilmelidir.
Ankara av özkan karaaslan HUKUKÇU OLARAK GÖRÜŞÜM
“Tenkis davaları, miras hukukunun teknik, hesap merkezli ve strateji gerektiren en hassas alanlarından biridir. Saklı payın ihlali çoğu zaman açıkça görülmez; ayrıntılı malvarlığı analizi, murisin sağlığında yaptığı işlemlerin nitelendirilmesi, gizli bağış araştırması ve kapsamlı tenkis hesabı gerektirir.
Büromuz, Yargıtay içtihatlarını esas alarak her dosyada özgün bir strateji geliştirir; tereke araştırmasından tasarrufun niteliğine, saklı pay hesaplamasından tenkis sıralamasına kadar tüm aşamalarda bilimsel ve teknik bir yöntemle çalışır.”
I. TENKİS DAVALARI – YARGITAY KARAR ÖZETLERİ KÜTÜPHANESİ
1. Gizli Bağış – Tapuda Satış Gösterilip Gerçekte Bağış Yapılması
Yargıtay 1. HD:
Tapuda satış olarak görünen işlemin bedeli gerçekte ödenmemişse, işlem bağış niteliğindedir ve saklı payı ihlal ediyorsa tenkise tabidir.
Önemli Nokta:
"Bedelin ödendiğine ilişkin banka kaydı yoksa": Yargıtay hemen hemen her dosyada bağış olarak kabul ediyor.
2. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi – İvazlı Görünse de Gerçek Niteliği Bağış
Yargıtay 1. HD:
Bakım sözleşmesi görünüşte ivazlı olsa bile, bakım karşılığı fiilen yerine getirilmemişse veya sözleşme murisin yaşam standardıyla uyumsuzsa işlem bağış niteliğindedir → tenkis uygulanır.
3. Saklı Payın Zedelenmesi İçin Terekeye Ekleme Zorunluluğu
Yargıtay HGK:
Miras bırakanın yaptığı kazandırmalar terekeye eklenmeden saklı payın ihlal edilip edilmediği belirlenemez.
Bu nedenle mahkeme, eksiksiz tereke envanteri çıkarmalıdır.
4. 1 Yıllık Hak Düşürücü Süre – Tasarrufun Öğrenilmesi
Yargıtay 3. HD:
Tenkis davası, saklı payın ihlal edildiği tasarrufun öğrenilmesinden itibaren 1 yıl içinde açılmazsa hak düşürücü süre dolmuş olur.
Detay:
Öğrenme tarihi genellikle:
-
Tapu devri,
-
Vasiyetname açılması,
-
Banka kayıtlarının görülmesi ile başlatılır.
5. İrade Bozukluğu Gerekmez – Tasarrufun baskı ile yapılmış olması şart değil
Yargıtay 1. HD:
Tenkis davası, tasarrufun geçersizliğine değil, oranının azaltılmasına yöneliktir.
Dolayısıyla murisin bağış yaparken “aldatıldığını, zorlandığını” ispat etmeye gerek yoktur.
6. Bir Çocuğa Aşırı Kazandırma – Eşitlik İlkesinin İhlali
Yargıtay 1. HD:
Murisin bir çocuğa aşırı kazandırma yapması diğer çocukların saklı payını zedeliyorsa, işlem doğrudan tenkise tabidir.
Tenkis davası, miras bırakanın yaptığı bağışlar veya vasiyetname nedeniyle saklı payı zedelenen mirasçıların haklarını koruyan önemli bir hukuki yoldur.
Büromuz, Yargıtay içtihatlarına dayalı hesaplamalar yaparak, tereke değerinin tespiti, saklı pay oranlarının doğru belirlenmesi ve haksız kazandırmaların tespiti konusunda profesyonel destek sağlar.
Tenkis davalarında;
– Gizli bağışların ortaya çıkarılması,
– Terekeye ekleme hesabının yapılması,
– Saklı payın korunması,
– Ölünceye kadar bakma sözleşmelerinin incelenmesi
gibi teknik aşamalar büyük önem taşır.
Hak kaybı yaşamamak için dava stratejisinin doğru kurulması gerekir.
Tenkis davası, miras hukukunun en karmaşık alanlarından biridir ve saklı paylı mirasçıların korunmasını hedefler. Murisin sağlığında veya vasiyetname yoluyla yaptığı kazandırmalar saklı pay oranlarını ihlal ediyorsa, bu tasarruflar tenkis edilerek mirasçıların hakkı iade edilir.
Bu süreçte Yargıtay’ın yerleşik içtihatları özellikle önemlidir. Gizli bağışların tespiti, tapuda satış gösterilen işlemlerin bağış olarak nitelendirilmesi, bakım sözleşmelerinin gerçek niteliğinin araştırılması ve terekenin aktif-pasif dengesinin doğru kurulması, davanın seyrini belirleyen temel unsurlardır.
Büromuz, her bir tenkis dosyasında ayrıntılı envanter çıkarır, saklı pay hesaplamasını matematiksel doğrulukla yapar ve murisin yaptığı kazandırmaların hukuki niteliğini Yargıtay kararları ışığında değerlendirir.
Amacımız, müvekkilin saklı payının tam olarak korunması ve hak kaybının önlenmesidir.
III. Ankara avukat özkan karaaslan TENKİS DAVALARI
Ankara avukat özkan karaaslan MİRASTAN MAL KAÇIRMA
Karşılaştırmalı Hukuki Analiz
1. Hukuki Tanım ve Amaç
Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis Davası
Miras bırakanın yaptığı bağışların saklı payı ihlal etmesi halinde tasarrufun oransal olarak azaltılması hedeflenir.
Tasarruf geçerlidir → Sadece kapsamı daraltılır.
Ankara avukat özkan karaaslan Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası)
Murisin bir mirasçıdan mal kaçırmak için yaptığı, gerçekte bağış niteliğinde olan fakat tapuda satış gibi gösterilen muvazaalı işlem tamamen geçersizdir.
Burada amaç, işlemin iptal edilmesi ve malın terekeye geri dönmesidir.
2. İspat Yükü ve Deliller
Tenkis Davası:
İspat matematiksel ve belgeseldir.
-
Terekenin değeri
-
Saklı pay oranları
-
Bağışların toplamı
-
Tenkis hesap tablosu
Deliller daha çok resmi kayıtlara dayanır.
Ankara avukat özkan karaaslan Muris Muvazaası:
İspat murisin gerçek iradesini araştırmayı gerektirir.
Deliller:
-
Tanık anlatımları
-
Bedelin ödenip ödenmediği
-
Murisin aile içi ilişkileri
-
Ekonomik durumu
-
İşlemin olağan akışa uygun olup olmadığı
Daha geniş yorum yapılır.
3. Sonuç ve Mahkeme Kararı
Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis:
Tasarruf geçerliliğini korur, sadece saklı pay oranına göre azaltılır.
Ankara avukat özkan karaaslan Muris Muvazaası:
Tasarruf tamamen hükümsüzdür, mal terekeye döner.
4. Zamanaşımı
Ankara avukat özkan karaaslan Tenkis:
-
1 yıl hak düşürücü süre
-
10 yıl zamanaşımı
-
Ankara avukat özkan karaaslan Muris Muvazaası:
Hiçbir zamanaşımı yoktur.
Bu, en büyük farklardan biridir.
5. Davacı Kim Olabilir?
Tenkis:
Saklı payı zedelenen mirasçılar
Ankara avukat özkan karaaslan Muris Muvazaası:
Tüm mirasçılar (saklı paylı olup olmaması önemli değil)
Ankara avukat özkan karaaslan olarak hizmetimiz
Ankara avukat özkan karaaslan hukuk bürosu olarak miras davalarına ilişkin hukuki süreçleri en iyi şekilde takip etmeyi ve bu uyuşmazlıkları müvekkil yararına olabilecek en iyi şekilde temsil etmeyi kendimize bir görev bilinci ile çalışmaktayız ve hizmet vermekteyiz
© 2025 Özkan Karaaslan Avukatlık, Danışmanlık & Arabuluculuk. İçeriklerin izinsiz kullanımı yasaktır.




